Yatay frezede işlem çeşitleri ve kuralları

Mobilya branşı - bölümü ile alakalı her şeyi bulabilirsiniz..

Moderatör: Alıntı

Cevapla
Kullanıcı avatarı
Alıntı
Mesajlar: 842
Kayıt: 15 Kas 2016, 08:23

Yatay frezede işlem çeşitleri ve kuralları

Mesaj: # 3237Mesaj Alıntı
12 Mar 2022, 19:34

Freze işlemlerinde dört yöntem uygulanır.
a) Düz parçaların sipere dayanarak işlenmesi,
b) Dikdörtgen şekilli tablaları ölçüsünde temizlemek
c) Özel şekilli siperlerle yapılan işlemler.
d) Parçaların kalıba bağlanarak işlenmesi
e) Baş kesme siperinin kullanılması
f) Freze makinesinde kırlangıç kuyruğu kızak açmak
g) Freze makinesinde sandalye arka ayaklarını temizlemek
a) Düz parçaların sipere dayanarak işlenmesi
Bu yöntem, daha çok düz parçalara lamba, kiniş, profil açma ve rendeleme işlerinde kullanılır. Bu yöntemde işlem sırası şu şekildedir;
· İşe uygun bıçak seçilir ve mile takılır. İşin durumuna göre bıçağın üstüne-altına yada altına ve üstüne rondelalar konulabilir. Yapılacak işleme göre bıçağın yüksekliği ayar volanı yardımı ile istenilen seviyeye getirilir ve tespit vidası ile sıkılır.
· Siper kesme derinliğine göre ayarlanıp sabitleştirilir. Daire testere ile işlem yapılacaksa siper üzerine koruyucu kontrplak çakılır. Düz top bıçakla parça kenarına pah kırma işlemi yapılacaksa, mile istenilen eğim verilir ve tespit edilir.
· Freze motorları sağa ve sola dönüşlüdür. Dönme yönünün besleme yönüne ters olmamasına dikkat edilmelidir.
· Ön arka siper parçalarını, bıçaklara değmeyecek şekilde yaklaştırılır. Siper parçalarının doğrultusunu ve tablaya dikliği kontrol edilir. Lamba, kiniş, kordon gibi işlemlerde, ön ve arka siper aynı doğrultuda bulunmalıdır. (Şekil 2.9.)
Şekil 2.9. Lamba, kordon vb. açma işleminde siper pozisyonu.
Parça kenarının tamamen rendelenerek temizlenmesi işleminde ise, arka siper ön siperden, aynen planya makinesi tablalarında olduğu gibi, talaş miktarı kadar taşkın ayarlanmalıdır. (Şekil 2.10.)
Şekil 2.10. Kenar rendeleme.
· Gerekiyorsa (özellikle ince parça ve tablalar için), siper üzerine baskı yayları bağlayınız ve iş parçasını normal kuvvetle bastıracak şekilde ayarlayınız. (Şekil 2.11.)
Şekil 2.11. Baskı yayı ve koruyucusu.
Frezeleme işlemi parçanın başlarından çıkmıyorsa (kör lamba, kiniş, kordon, vb.), işlemin başlangıç ve bitiş noktalarına göre, tabla veya siper üzerine dayama (stop) parçaları bağlayınız.(Şekil 2.12.)
Şekil 2.12. Kör lamba açma.
· Milin dönmesine engel bir durum bulunmadığını kontrol ederek makineyi doğru yönde çalıştırılır. Esas parçaya profil açmadan önce, başka bir parça üzerinde deneme yapılır. Sonra iş parçasını sipere dayayıp normal hızla iterek işlem tamamlanır. Bir masif tablanın dört kenarına da işlem yapılacaksa, önce makta kenarından başlanır.
b) Dikdörtgen şekilli tablaları ölçüsünde temizlemek
· Makine siperi kaldırılıp. Mille düz top bıçak takılır ve gerekli yükseklikte ayarlanır.
· İstenen ölçüde bir kalıp hazırlanır. Makine tablasına kalıp tabladan daha az kalınlıkta bir siper parçası bağlanıp, siperin kenarı,bıçak uçuş dairesiyle aynı hizada olmalıdır.
· İş tablasını, kenarları taşacak şekilde kalıp üzerine koyup sivri pimlere bastırılır.
· Makine çalıştırılıp kalıbı sipere dayayıp normal hızla iterek tabla kenarları temizlenir
Şekil 2.13. Tabla kenarının temizlenmesi.
c) Özel şekilli siperlerle yapılan işlemler
Freze makinelerinde, doğrusal şekilli olmayan eğmeçli işlerin ölçüsünde temizlenmesi veya kenarlarına çeşitli frezeleme işlemleri yapılabilmesi için, makinenin normal siperi yerine, bazı özel siperler kullanmak gerekir. Bu siperlerden yararlanılarak yapılan işler sayılmayacak kadar çoktur. Aşağıda, bu tip işlerin en sık uygulananlarından bazı örnekler anlatılacaktır.
I) Dairesel eğmeçli işlerin kenarlarını frezelemek;
· Makine miline uygun bıçak takılır ve gerekli yükseklikte ayarlanır.
· İşin eğmecine uygun yarıçaplı bir eğmeçli siper hazırlanır. (Şekil 2.14.), veya değişik yarıçaplı işlere uyabilmesi için ‘V’ şeklinde kertilmiş bir yardımcı siper hazırlanır. (Şekil 2.15) hazırlanan özel siper makinenin siperine veya tablasına bağlanır, işlemin gerektirdiği şekilde genişlik ayarı yapılır ve sıkılır.
Şekil 2.14. Eğmeçli siper. Şekil 2.15. ‘V’ şekilli siper.
· Makine çalıştırılır. İş tablasını sağlamca tutup, sipere dayandırılıp hafifçe bıçak yönünün tersine doğru besleme işlemi başlatılır. Bu esnada iş parçası sıkıca tutularak yavaşça döndürülür.
II) Gelişigüzel eğmeçli işlerin kenarları frezelemek
Değişik yarıçaplı veya değişik yönlü eğemeçli parçaların, önceki işlemde anlatılan eğemeçli veya ‘V’ şekilli sipere dayanarak işlenmesi mümkün değildir. Böyle parçaların işlenebilmesi için, freze miline, işin gereğine göre bıçakların üstünde (a), altından (b), veya arakasından (c), takılmış olan rulmanlar, siper görevi görür. (şekil 2.16.) bıçak uçuş dairesi yarıçapı, rulman yarıçapından istenilen işlem derinliği kadar fazla olamalıdır.
Şekil 2.16. Eğmeçli parçaların rulmana dayanarak işlenmesi.
· Makine miline, işe uygun bıçağı ve siper- rulmanı takılır. Mil yüksekliğini ayarlayıp tespit vidası ile sıkılır. Mümkün olan her durumda, çalışama güvenliği yönünden, rulmanı bıçakların üstüne takılır.
· Bıçaklara yakın noktada tablaya bir dayama pimi bağlanır. (Şekil 2.17.)
Şekil 2.17. Rulmana dayayarak işlemede emniyet pimleri.
· Makine çalıştırılır. İş parçası sağlamca tutularak, dayama pimine dayanır, yavaşça kaydırarak, rulmana tamamen dayanana kadar itip geri çekerek ölçüsünü kontrol ettikten sonra devamlı rulmana dayayıp itmek suretiyle işlem tamamlanır. Bu işlem esnasında eller bıçaklara yaklaştırılmamalıdır. Elyafa ters gelen kısımlarda parçayı çok yavaş itmek gerekir.
Şekil 2.18. Örnek kalıpla frezeleme.
d) Parçaların kalıba bağlanarak işlenmesi
Bu metot, kılavuz pim ve rulmanla çalışmaya çok benzer. Arasındaki fark; parçanın kendisi yerine, şablon yada kalıbın kılavuz rulmana dayanmasıdır. Bu yöntemde işlem sırası;
· İşlenecek parçadan biraz büyük yada küçük fakat aynı biçimde bir şablon veya kalıp hazırlanır.
· Şablon veya kalıbın büyüklüğü; rulman ölçüsüne, bıçak büyüklüğüne ve kesme derinliğine göre tayin olunur.
· Taşkınlık her tarafta eşit olacak şekilde parça, şablon yada kalıba tespit edilir. Tespit işi; pim, cıvata işkence ile olabilir.
· Çalışmada izlenecek yol, kılavuz pim ve rulmana dayayarak çalışmada olduğu gibidir. Şekil 2.18. Örnek kalıpla frezeleme.
e) Baş kesme siperinin kullanılması
Bu yöntemde işlem sırası;
· Uygun bir bıçak seçilir ve mile takılır.
· Parelel siper, kesme derinliğine göre ayarlanır.
· İstenen duruma göre, bıçak yada tabla yüksekliği ayarlanır.
· Esas parçanın şekillendirilmesinden önce, başka bir parça üzerinde deneme yapılır.
· Parça, baş kesme siperine dayanır ve bağlama düzeni ile tespit edilir. (Şekil 2.19.)
Şekil 2.19. Kızaklı tabla ve dayama parçası ile makta frezeleme.
f) Freze makinesinde kırlangıç kuyruğu kızak açmak
· Makineye, önceki işlemlerde anlatıldığı şekilde, kısa mil ve kırlangıç kuyruğu kanal bıçağı takılır. Kızak derinliğine göre bıçağın yüksekliği ayarlanır ve tespit edilir.
· Kızak ölçüsüne göre siperin genişlik ayarı yapılır ve sıkılır. (Şekil 2.20a.).
· Siper parçalarını bıçağa değmeyecek şekilde yaklaştırarak sıkılır.
· Makineyi çalıştırıp. Parçayı tablaya ve sipere dayayıp, uçtan bir miktar verip geri çekerek ölçü kontrolü yaptıktan sonra normal hızla iterek işlem tamamlanır.
Tablalara kırlangıç kuyruğu açmak için, yukarıda anlatılan işlemler aynen uygulanır. (Şekil 2.20b.)
Şekil 2.20a. Kızak açma Şekil 2.20b. Kanal açma
g) Freze makinesinde sandalye arka ayaklarını temizlemek
Sandalye arka ayağı gibi eğmeçli masif parçalar kaba olarak şerit testere makinesinde kesildikten sonra, freze makinesinde düz top bıçakla, ve özel bir kalıp yardımıyla tam ölçü ve biçimde temizlenir.
a) Temizlenecek ayağın, kontrplaktan 1/1 ölçekli şablonu hazırlanır.
b) Ayağın boyundan 10 cm kadar fazla uzunlukta, ve şablonu yan yana üç defa alabilecek genişlikte, bir kontratabla veya sert ağaçtan masif parça hazırlanır. Parçanın her iki kenarını şablon ile markalayıp, düzgünce keserek temizlenir. (Şekil 2.21.). böylece kalıbın bir kenarı ayağın ön eğmecine, diğer kenarı da arka eğmecine uygun biçime gelir.
Şekil 2.21. Kalıbın kesilmesi
c) Kalıbın başlarına yakın, ve genişliğinin ortasından, iki adet sıkma düzeni takılır. Bu düzen, değişik parça kalınlıklarına göre ayarlanabilecek şekilde vidalı; üst sıkma takozunu yukarı itecek şekilde yaylı; ve bağlama-çözme işlemini çabuklaştırmak üzere eksantrik sıkma kollu olmalıdır (Şekil 2.22 ).
d) Kalıbın üzerine, ayakların yerlerini belirlemek üzere dayama takozları veya kavelalar bağlanır (Şekil 2.23). Bu takozlar, kalıbın bir tarafına (a), şablon çizgisinin temizleme payı kadar içinden; diğer tarafında ise (b), tam şablon çizgisi üzerinden başlanır.
Şekil 2.22. Eksantrik sıkma kolu. Şekil 2.23. Dayama takozlarının
bağlanması.
e) Temizlenecek ayağı (I) kalıbın A kenarına yerleştirip, diğer tarafa da, destek amacıyla başka bir ayak (II) koyunuz, ve eksantrik kolları bastırarak sıkılır.
f) Makine miline düz top bıçak ile, aynı çaplı bir rulman takılır, işe göre yüksekliği ayarlanır. Tablaya dayama pimine bağlayarak milin üstüne koruyucu başlık takılır.
g) Makineyi çalıştırarak, kalıbı sağlamca tutup; A tarafından önce dayama pimine ve sonra rulmana dayayıp normal hızla iterek, I nolu ayağın A yüzü temizlenir.
h) Kalıbı söküp, ayakların yerini değiştirip ve tekrar sıkarak, I nolu ayağın (b) yüzünü ve II nolu ayağın (a) yüzü temizlenir. Bu durumda ilk ayağın temizleme işlemi bitmiştir.
i) Kalıbı söküp ikinci ayağı tekrar B tarafına, temizlenecek bir üçüncü ayağı da A tarafına bağlayıp, bütün ayakları bu sıra ile temizleriz.
Resim

Cevapla