Suni Kauçuklarda Kaliteyi Belirleyen Öğeler

Mobilya branşı - bölümü ile alakalı her şeyi bulabilirsiniz..

Moderatör: Alıntı

Cevapla
Kullanıcı avatarı
Alıntı
Mesajlar: 842
Kayıt: 15 Kas 2016, 08:23

Suni Kauçuklarda Kaliteyi Belirleyen Öğeler

Mesaj: # 3341Mesaj Alıntı
15 Mar 2022, 20:52

Sun’i kauçukların kalitelerinin belirlenmesinde kauçukların yoğunluğu, elastikiyeti, uzama oranı, sertliği, ezilme oranı ve rengi önemli kriterlerdendir.
4.2.3.1.Yoğunluk
Sun’i kauçuklarda kaliteyi belirleyen en önemli özellik yoğunluktur. Yoğunluğun en önemli olmasının başlıca nedenleri şunlardır:
¨ Kauçuk gözeneklerinin sıklaşmasını sağlayarak ezilme oranını azaltır.
¨ Kauçuğa verdiği dayanım ile uzun ömürlü olmasını sağlar.
¨ Kauçuğun yoğunluğu arttıkça kalitede artar.
¨ Kauçuğun yoğunluğu fiyatı ile yakından ilgilidir.
Sun’i kauçuklarda yoğunluk dansite ile ölçülür. Dansite; kauçuğun 1 dm3’ünün gram cinsinden, 1m3’ünün ise kg. cinsinden ağırlığı demektir. Örneğin; 24 kg/m3 yoğunlukta sun’i kauçuk, 180 gr/dm3 yoğunlukta sun’i kauçuk gibi.
Her imalatçı firma kendi formüllerine göre ve müşteri isteklerine göre ayrı ayrı yoğunluklarda kauçuklar sınıflandırarak satışa sunarlar. Bu üretilen kauçuklar genellikle; 14, 16, 18, 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 42, 44, kg/m3 veya daha yüksek dansiteli olarak satılırlar. Sun’i kauçuklar genellikle yoğunluklarına göre adlandırılırlar .
1 m3 normal kaliteli sun’i kauçuğun ağırlığı 24 ile 32 kg. arasında olmak üzere değişik yoğunlukta bulunmalıdır. Ayrıca 24 dansiteli kaliteden daha düşük kauçuklar özelliğini çabuk kaybederek yassılırlar. Dansitesi düşük olan kauçuklarda çökme fazla, yüksek olanlarda azdır.
Sun’i kauçukların yoğunluğunu artırmak için kimyasal yollarla içindeki su miktarı dansiteye göre azaltılır. Ayrıca kullanılan gazda fazla olursa bu yoğunluğu düşürür. Eğer düşük kalite kauçuk isteniyorsa su oranı ve gaz oranı belli miktarlarda çoğaltılır.
Sun’i kauçuklardan porellanın yoğunluğu 0.020-0.040 gr/cm3.
Oto döşemeciliğinde yoğunluğu yüksek olan kauçuklar ve kauçuklu kıllar kullanılmaktadır. Son zamanlarda ise sırf sun’i kauçuklardan üretilen koltuklar ve oturma grupları üretilmeye başlanmıştır. Bu koltuklardaki kauçukların yoğunluğu 36-44 kg/m3 arasında değişir. Yoğunluğun yüksek olmasının sebebi; iskeleti olmayan mobilyanın dayanımını artırmaktır.
4.2.3.2. Elastikiyet
Elastikiyet kauçuklar kopuncaya kadar birim alana uygulanan kuvvetin maksimum değeridir. Bilimsel adı çekme mukavemetidir.
Sun’i kauçuklarda elastikiyet % ile ifade edilir. Elastikiyet oranı genellikle %48-57 arasında değişir. Sun’i kauçukların elastikiyetini sağlayan veya arttıran kimyasal madde gliserindir. Bu da değişik oranlarda kullanılır. Daha elastik ve gözenekli olan kauçuklar daha dayanıklı ve daha sağlıklı olurlar.
Tabii kauçuklarda olduğu gibi fakat daha küçük ve sık hava boşlukları halinde, açık gözeneklere sahip olan porellada bunlar esas olarak elastikiyet temininde önemli rol oynarlar. Sun’i kauçuklar elastikiyetlerini daimi olarak muhafaza edemezler. Süreli olarak bir baskı altında kaldığı zaman ezilerek yassılırlar. Plaka kalınlığı arttıkça da kütlelerin elastikiyet özelliği azalır. Elastikiyeti arttırmak, daha kullanışlı ve ekonomik özelliği taşıyan sun’i kauçuk kütlesi elde etmek için çeşitli çalışmalar yapılmakta ve gelişmeler sağlanmaktadır. Porellanın bünyesindeki mesamatların teşekkül tarzı itibariyle, devamlı teneffüs ve havalanmayı sağlar. Hücrelerindeki mevcut bu hava boşlukları vasıtasıyla izalatör vazifesini görür. Profilli porella plakaları düz porella plakalarına nazaran daha elastiktir. Poliyeter cinsi sun’i kauçuklarda porellalardan daha elastiktir. Kauçuklu kıllarda kauçuk maddesi ile birbirine bağlantılı olarak kauçuklu kılı meydana getiren hayvan kıllarına ve nebat liflerine aynı zamanda kütle halinde bir elastikiyet kazandırılır. Böylelikle elastiki, havayı geçiren ve teneffüs kabiliyetli bir kütle elde edilmektedir.
Kalay süngere sağlamlık verir. Aminin açtığı hücreleri sağlamlaştırarak elastikiyeti artırır.
Yaysız döşemelerde sun’i kauçukların daha elastik olması sağlanarak yaydan tasarruf edilir. Yaylı döşemelerde ise yaysız döşemelere nazaran daha az elastikiyete sahip sun’i kauçuklar kullanılır. Yani yaysız döşemelerde elastikiyeti fazla olan kauçuklar yay görevini görürler .
4.2.3.3. Uzama Oranı
Uzama miktarı; sun’i kauçuklarda kopma anında meydana gelen değişiklikler olup, başlangıç uzunluğunun %’si olarak verilir.
Sun’i kauçuklarda uzama miktarları genel olarak %110-180 arasında değişmektedir. Sun’i kauçuklarda uzamanın miktarı yoğunluk, sertlik, elastikiyet oranlarına göre değişir. Eğer kauçuk aşırı derecede uzuyorsa kalitesi düşük demektir .
4.2.3.4. Sertlik
Sertlik; sun’i kauçukların yüke dayanabilme gücünü belirler. Sun’i kauçukların sertlik değerleri Newton cinsinden yazılır. Bu değerler ise genellikle 130-210 N arasında değişir.
Sun’i kauçukların sertliğini tolvendiizosiyanate belirler. Bu da yoğunluğa bağlı olarak arttırılır. Çok sert olan sun’i kauçuklar daha çabuk ezilir ve çabuk çöker. Çok yumuşak olan sun’i kauçuklar ise çabuk deforme olurlar.
Sun’i kauçukların daha sert ve dayanıklı olmaları için vulkanizasyon işlemine tabi tutulurlar. Değişik polimer zincirleri arasında kükürt köprüleri oluşturarak kauçuğun sertliği yanında erime noktası ve esnekliği de arttırılmış olur.
4.2.3.5. Ezilme Oranı
Basınç altında ezilme oranı; sun’i kauçukların basınç altında kalmadan önceki kalınlığı ile basınç altında kaldıktan sonraki kalınlığı ile arasındaki farkın ilk ölçülen kalınlığa oranıdır. Genellikle % ile ifade edilir.
Sun’i kauçuklarda basınç altında ezilme oranı değeri genellikle %3.5 ile %5.5 arasında değişmektedir. Sun’i kauçuklarda basınç altında ezilme oranının azaltılması için kauçuk elastikiyeti, yoğunluğu ve sertliği optimum düzeyde olmalıdır. Kauçuk çok sert olunca elastikiyetlik özelliğini azaltır. Böylece kauçuk yaylanmadığı için çökme oranı artar.
4.2.3.6. Renk
Sun’i kauçuklarda renk kaliteyi artırmasa da kauçukların kalitelerine göre sınıflandırılmasında ve kauçukların birbirlerinden ayırt edilmesinde önemli rol oynamaktadır. Sun’i kauçuklar genellikle; gri, mavi, sarı, beyaz, pembe ve yeşil renklerden oluşmaktadır. Sun’i kauçuklarda en kalitelilerinin gri renklerde üretildiği söylenmektedir. Ancak bu renk altında bir çok işletme yoğunluğu düşük ve ucuz kauçuklar üreterek göz boyamaktadırlar. Böyle bir yanılgıya düşmemek için kauçuk seçiminde renkten ziyade el ve laboratuvar testlerinden yararlanmak gerekir. Sun’i kauçukların bazıları kendi yapısında bulunan kimyasal maddelerden ötürü renklidirler. Bazıları da görünüşün cazip olması bakımından çeşitli şekillerde renklendirilirler. Döşeme dolgu gereci olarak kullanılan sun’i kauçukların üstleri döşemelik yüz gereçleriyle örtülecek olmasına rağmen renklendirilmesinin başlıca nedenleri ; alıcıların ilgisini çekmek, kauçukları kalitelerine göre sınıflandırmaktır.
Sun’i kauçuklar genellikle renklerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılsa da bu sınıflandırma standart bir sınıflandırma olmayıp her fabrikanın kendine has üretim anlayışına göre değişir
Resim

Cevapla