Kurutmada Sınıflandırma ve İstifleme

Mobilya branşı - bölümü ile alakalı her şeyi bulabilirsiniz..

Moderatör: Alıntı

Cevapla
Kullanıcı avatarı
Alıntı
Mesajlar: 842
Kayıt: 15 Kas 2016, 08:23

Kurutmada Sınıflandırma ve İstifleme

Mesaj: # 3407Mesaj Alıntı
26 Mar 2022, 11:37

Kurutma fırınlarının ekonomik ve kaliteli bir kurutma yapabilmek için aynı partide kurutulacak keresteyi teşkil eden parçaların yaklaşık olarak aynı özelliklere sahip olması gerekir. Bu nedenle kurutulacak kereste ağaç türü kalınlık, rutubet, kalite ve mümkünse uzunluk ve biçme şekli bakımlarından sınıflandırılmalıdır. Fakat uygulamada bu bazen mümkün olmamaktadır.
Fırını dolduracak aynı özelliklerde kereste olmadığı zaman karışık özelliklerdeki keresteyi bir arada kurutmak zorunlu olabilir. Böyle hallerde en güç kuruyan türü, en kalın ve rutubetli kereste dikkate alınarak kurutma yapılır.
Kurutmak amacı ile kerestenin tekniğine uygun şekilde yığılması işine istifleme adı verilir. Gerek doğal kurutma gerekse teknik kurutmada en uygun istifleme şekli çıtalı sandık şeklindeki istifleme şeklidir. Burada istif çıtaları ödevi, üst üste keresteler arasında belli bir aralık meydana getirerek istif içerisinde her tarafta yeknesak ve eşit dağılışta bir hava hareketinin gerçekleştirmektedir (Kantay, 1993, s. 49-50).
İstif Çıtaları
İstif çıtaları her tarafta aynı kalınlıkta, düzgün lifli, budaksız veya az budaklı, dayanıklı ve sağlam olmalı tekrar tekrar kullanabilmelidir. Renk değişimi, çürüklük bulunmamalıdır.
Doğal kurutmada kullanılacak istif çıtaları hava kurusu halinde bulunmalıdırlar. Şekil bakımından enine kesitleri dikdörtgen veya kare olabilmektedir.
Yapraklı ağaç kerestelerin kurutulmasında mevsimlere göre farklı kalınlıkta çıta kullanılmaktadır. Kurutmanın yavaş olduğu kış aylarında daha kalın çıtalar örneğin 25 mm, kurutmanın hızlı olduğu yaz aylarında ise çatlamaları önlemek amacı ile daha ince örneğin 15 mm kalınlıkta çıtalardan faydalanmak mümkündür
Çıta imalinde ağaç türü olarak köknar veya çam öz odunu en uygun bulunmaktadır.
İstif çıtalar iyice kurutulmuş (± %8) malzemeden elde edilmelidir. Odunda ne kadar su varsa elektrik akımına karşı direnç o kadar düşer ve o kadar çok akım geçebilir.
Odunun elektriksel direnci üzerinde lif doygunluğu noktası önemli bir dönüm noktasıdır. Lif doygunluğunun altında %4-25 rutubet sınırları arasında ±%1 hassasiyete kadar rutubet ölçmek mümkündür. lif doygunluğunun üstünde daha kaba bir ölçüm söz konusudur (Kantay,1993).
İstifleme Kuralları
Kereste istife konmadan önce talaş, yonga gibi artıklardan temizlenmelidir. Çünkü bunlar rutubeti tutar. lekelenmelere neden olur.
Aynı partide kurutulacak istiflerin yapılmasında aynı kalınlıktaki çıtalar kullanılmalıdır.
Aynı istif katına konan çıtalar arasındaki açıklık kereste kalınlığına ve ağaç türüne bağlı olarak değişmektedir. Şekil değişmelerine karşı hassas olan yapraklı ağaç kerestesi ve ince ibreli ağaç kerestelerin istiflenmesinde bu aralık dar olmalıdır (Kantay, 1993, s.51).
Güneş ile direkt teması olmayan kapalı yerlerden istif enine kesitindeki çıtalar kereste ile aynı hizada silme, güneş ile direkt teması olabilecek açık yerlerde ise daha geniş çıtalar kullanılarak bunlar kereste başlarından dışarıya doğru 5-8 mm (Eichler, 1970, s. 266) taşıyacak şekilde yerleştirilmelidir.
Çıtalar istif genişliğine eşit uzunlukta olmalıdır. Kısa çıtalar kullanılmamalıdır. Hiçbir parça istif genişliğinin dışına taşmamalı ve istif yan yüzeyleri birbirine paralel iki düzlem teşkil etmelidir.
Özellikle geniş ve ince keresteler öz tarafı yukarıya gelecek şekilde konursa iyi bastırılmış istiflerde oluklaşma miktarı azalır.
İstif-tasnif ve taşıma işlerinde makine kullanmayan, kerestenin doğrudan doğruya fırın içerisine istif edildiği küçük işletmelerde istif boyutları fırın boyutlarına uygun olmalıdır.
Kereste istifleri yapılırken rutubetin ve kalitenin gidişini kontrol etmek amacı ile örnek tahtalar alınarak istife uygun şekilde yerleştirilmelidir. Kurutmada rutubetin gidişi rutubet kontrol örnek tahtaları yardımı ile, kalitenin gidişi kalite kontrol örnek tahtaları yardımı ile takip ve kontrol edilmektedir (Kantay, 1993, s. 51-53).
İstiflerin Fırına Yerleştirilmesi
Hava dolanımı yatay veya düşey; hava giriş ve çıkışı istif enine kesitlerinden veya yan yüzlerinden olabilir. Hava dolanımı ne şekilde olursa olsun hava istife girerken ve çıkarken yeterli bir hareket alanı bulabilmelidir.
Fırın doldurulmasında raylı veya raysız sistem olmak üzere iki sistem söz konusudur. Raysız sistemde kereste doğrudan doğruya fırın içerisine istif edilmekte veya dışarıda istif edilerek farklı liflerle veya vinçlerle fırına yerleştirilmektedir. Raylı sistemde kereste raylar üzerinde hareket eden istif arabaları üzerine istif edilmektedir.
İstifler fırına yerleştirilirken dikkat edilecek hususlar:
Fırın doldurulmadan önce fırın ikliminin ölçülmesinde kullanılan aletler gözden geçirilmeli ve görevlerini t-yeterli duyarlılıkta yapıp yapmadıkları kontrol edilmelidir. Psikorometre düzenine bağlı olarak yönetilen fırınlarda özellikle yaş termometre haznesine yeterli suyun gelmesine ve fitilin iyi ıslanmasına dikkat edilmelidir. Kireçlenmiş veya kirlenmiş fitil değiştirilmelidir. Fitili ıslatmak için gelen suyun taşmayacak şekilde ayarlanması önemlidir. Çünkü taşan sular fırın içerisinde su birikintileri meydana getirebilmektedir.
Fırın iyi bir şekilde temizlenmeli içerisinde talaş, yonga, kabuk parçaları ve toz bulunmamalıdır.
Fırına arka arkaya veya yan yana birden fazla istif yerleştirilecekse, istifler arasında açıklık bulunmamalıdır. Açıklık varsa bunlar ağaç plaklarla, tahta veya kadronlar la kapatılmalıdır.
Hava dolanım ne şekilde olursa olsun havanın istife girişinde ve çıkışında sıkışması ve anator yapmaması için yeterli hareket sahası bırakılmalıdır.
Normal dolanım sağlayacak hava boşluklarının dışında; istife duvarlar, istifle tavan arasında boşluk bırakılmalıdır.
Fırın içerisine yerleştirilen ölçme aletlerinin hatasız bir şekilde çalışmasını sağlamak için bunlara gelen hava hareketini önleyici veya yönünü saptırıcı etki yapan istif çıkıntıları bertaraf edilmelidir.
Resim

Cevapla